Eén einddatum voor de migratie naar SEPA CT en DD: 1 februari 2014
Deze datum is in lijn met de uitgangspunten die in het onlangs verschenen Nationaal SEPA Migratieplan zijn opgenomen. De stemming over de SEPA-verordening zal waarschijnlijk op 14 februari 2012 in het Europees parlement plaatsvinden.
Niche producten
De definitieve SEPA-verordening biedt landen nog steeds de mogelijkheid om zogenaamde niche betaalproducten (land specifieke betaal- en incassoproducten met minder dan 10% marktaandeel in een land) pas later naar SEPA te migreren. De uiterste migratiedatum voor deze niche producten is opgerekt naar 1 februari 2016. In Nederland wordt deze optie voor de papieren acceptgiro momenteel overwogen. Nederland moet uiterlijk 1 februari 2013 aangeven of zij hiervan gebruik willen maken.
Migratie machtigingen
In de SEPA-verordening wordt nu ook duidelijkheid gegeven over het gebruik van bestaande machtigingen bij de overgang naar SEPA. Voor alle landen wordt nu wettelijk vastgesteld dat bestaande machtigingen voor lokale doorlopende incasso producten geldig blijven na de migratie naar het Europese incasso product, mits de bestaande condities met betrekking tot het storneren van incasso's minimaal gelijk blijven. Voor Nederland was dit al wettelijk geregeld, maar voor een aantal andere landen, zoals Duitsland, nog niet.
Gebruik van buitenlandse rekeningnummers
De migratie naar SEPA heeft als doel om één Europese betaalmarkt te creëren, waarin het mogelijk wordt om betalingen en incasso's in euro's van en naar alle SEPA landen te verrichten met behulp van één enkele betaalrekening. In de huidige situatie schrijven bedrijven en overheidsinstellingen nog regelmatig voor in welk land hun cliënten een rekening moeten aanhouden voor het doen, ontvangen en/of incasseren van betalingen. De SEPA-verordening bevat daarom een aantal bepalingen, die deze restricties voortaan verbiedt:
Bij het doen van betalingen mag de betaler niet voorschrijven in welk EU-land de begunstigde van de betaling zijn rekening moet aanhouden;
Een incassant, die een incasso uitvoert, mag niet voorschrijven in welk EU-land de geïncasseerde zijn rekening moet aanhouden;
Een crediteur, die betalingen ontvangt, mag niet voorschrijven in welk EU-land de betaler zijn rekening moet aanhouden.
In het geval dat productvoorwaarden het gebruik van een Nederlands rekeningnummer verplicht stellen bij het doen van uitbetalingen en/of het incasseren van bedragen zullen deze aangepast moeten worden. Voor internationaal georiënteerde bedrijven bieden deze bepalingen echter ook kansen voor het centraliseren van hun rekeningen, omdat overheidsinstellingen in een aantal landen nu nog een lokale rekening vereisen voor het doen van betalingen aan hen (bijvoorbeeld belastingbetalingen in Italië). NB: In de SEPA-verordening is verzuimd om bovengenoemde bepalingen pas per 1 februari 2014 in te laten gaan. Dat betekent dat deze bepalingen in principe per direct in zouden gaan. Dit is praktisch gezien echter niet na te komen, omdat de huidige lokale incasso producten buitenlandse rekeningnummers uitsluiten.
BIC van bank
De SEPA-verordening stelt nu ook duidelijke eisen ten aanzien van wie verantwoordelijk is voor het meegeven van de BIC van de bank van zowel de betaler als ontvanger in betaling- en incassotransacties. Banken mogen deze BIC's per 1 februari 2014 niet meer vragen voor nationale transacties en per 1 februari 2016 ook niet meer voor internationale transacties. De banken zullen vanaf de genoemde data zelf de vereiste BIC's aan de transacties moeten toevoegen op basis van de betrokken IBAN's in deze transacties. Een land kan uitstel van deze bepaling vragen tot 1 februari 2016 voor alle nationale transacties.
Een aantal banken bieden deze service echter al aan hun klanten voor alle SEPA transacties, zowel nationaal als internationaal. Om te voorkomen dat bedrijven voor een zeer korte periode alsnog hun systemen moeten aanpassen om de BIC van hun klanten vast te leggen, zouden Nederlandse banken er goed aan doen om deze service zo snel mogelijk te bieden voor zover zij dit nog niet doen.
Bedrijven zijn wel verplicht om de BIC van hun bank aan hun klanten te communiceren als zij betalingen van hun klanten accepteren. Deze verplichting geldt tot 1 februari 2014 voor nationale betalingen en tot 1 februari 2016 voor internationale betalingen. Praktisch gezien betekent dit dat bedrijven de BIC van hun bank tot 1 februari 2016 in hun communicatie uitingen moeten vermelden, omdat, zoals eerder aangeven, het niet meer is toegestaan om alleen nationale betalingen toe te staan.
Overige ontheffingen
Alle eurobetalingen en incasso's moeten vanaf 1 februari 2014 verplicht de IBAN als rekeningnummeridentificatie bevatten van zowel de betaler als de ontvanger. Voor consumenten kan er echter ontheffing van deze verplichting worden aangevraagd. Deze ontheffing is mogelijk tot 1 februari 2016 en geldt alleen voor nationale betalingen. Klanten kunnen in dat geval nog het huidige rekeningnummer blijven gebruiken voor hun binnenlandse betalingen. Banken moeten deze zogenaamde BBAN's dan kosteloos converteren naar IBAN-formaat, voordat de betaling wordt uitgevoerd.
Bedrijven zijn verplicht om betaal- en incassobatches in de ISO20022 XML standaard aan te leveren per 1 februari 2014. Ontheffing van deze verplichting is mogelijk tot 1 februari 2016. Dit geeft voor de meeste landen echter wel praktische problemen, omdat de IBAN verplichting wel blijft bestaan en de meest binnenlandse formaten geen IBAN kunnen bevatten. Overigens zijn banken wel verplicht om per 1 februari 2014 de nieuwe ISO20022 XML standaard aan hun klanten aan te bieden als hun klanten hierom vragen.
Voor genoemde ontheffingen geldt weer dat deze alleen door een lidstaat kunnen worden aangevraagd en wel voor 1 februari 2013. In Nederland moet hier nog een besluit over worden genomen.
